Αναγόρευση του Άρχοντος Μαΐστορος κ. Γεωργίου Χατζηθεοδώρου σε Επίτιμο Διδάκτορα του ΕΚΠΑ

Την 26η Οκτωβρίου 2026, ημέρα Δευτέρα και ώρα 19.00 στη Μεγάλη Αίθουσα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, θα αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο διακεκριμένος Άρχων Μαΐστωρ της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, κύριος Γεώργιος Χατζηθεοδώρου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

• Προσφώνηση από τον Πρύτανη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητή Γεράσιμο Σιάσο.
• Παρουσίαση του έργου και της προσωπικότητας του τιμωμένου από το μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης και καθηγητή του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Αχιλλέα Χαλδαιάκη.
• Αναγόρευση του τιμωμένου:
  • Ανάγνωση των κειμένων του Ψηφίσματος του Τμήματος, της Αναγόρευσης και του Διδακτορικού Διπλώματος από τον Πρόεδρο του Τμήματος Μουσικών Σπουδών, καθηγητή Αναστάσιο Χαψούλα.
  • Περιένδυση του τιμωμένου με την τήβεννο της Φιλοσοφικής Σχολής από τον Κοσμήτορα της Σχολής, καθηγητή Δημήτριο Δρόσο.
• Ομιλία του τιμωμένου με θέμα:
  «Ελληνική εκκλησιαστική και δημοτική μουσική: μία σχέση αμφίδρομη»
• Ο Χορός Ψαλτών «Οι Μαΐστορες της Ψαλτικής Τέχνης», υπό τη χοραρχία του καθηγητή Αχιλλέα Χαλδαιάκη, θα ερμηνεύσει μελοποίημα Ιωάννου Μαΐστορος του Κουκουζέλη.

Με λαμπρότητα τιμήθηκε η μνήμη του Οσίου Ρωμανού του Μελωδού στον Καθεδρικό Ναό Αθηνών

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, εκκλησιαστική τάξη και τη δέουσα ιεροπρέπεια τελέστηκε ο Αρχιερατικός Πανηγυρικός Εσπερινός για τη μνήμη του Οσίου Πατρός Ρωμανού του Μελωδού, προστάτου και εφόρου του Συνδέσμου Ιεροψαλτών Περιφέρειας Αττικής «Ρωμανός ο Μελωδός & Ιωάννης ο Δαμασκηνός».

Η ακολουθία έλαβε χώρα στον Καθεδρικό και Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, παρουσία πλήθους πιστών και εκπροσώπων του εκκλησιαστικού, πολιτικού, αυτοδιοικητικού και ιεροψαλτικού κόσμου. Του Πανηγυρικού Εσπερινού προεξήρχε, εκπροσωπών τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών κ.κ. Ιερώνυμο, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Χριστουπόλεως κ.κ. Βαρνάβας, Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκόπης Αθηνών. Παρέστη συμπροσευχόμενος ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.κ. Ιγνάτιος.

Φωτογραφικό Υλικό Εκδήλωσης

*(Πατήστε σε οποιαδήποτε φωτογραφία για να την δείτε σε πλήρες μέγεθος)*

Πολιτικές και Αυτοδιοικητικές Παρουσίες

Την Ελληνική Κυβέρνηση εκπροσώπησαν ο Υφυπουργός Εξωτερικών κ. Χάρης Θεοχάρης και ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Βασίλης Σπανάκης. Τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ εκπροσώπησε η κα Νάντια Γιαννακοπούλου, Βουλευτής Β2' Δυτικού Τομέα Αθηνών. Επίσης, παρέστησαν οι ανεξάρτητοι βουλευτές κ. Νίκος Βρεττός, κ. Χάρης Κατσιβαρδάς και η κα Αθηνά Λινού.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρουσία του Δημάρχου Γορτυνίας κ. Ευστάθιου Κούλη, ο οποίος αποτελεί επίλεκτο μέλος της ψαλτικής κοινότητας, καθώς ο ίδιος υπηρετεί με ζήλο τα αναλόγια στα χωριά της Γορτυνίας κάθε Κυριακή και μεγάλη εορτή.

Τιμητικές Παρουσίες, Εκπρόσωποι και Αναλόγια

Στην ακολουθία του Εσπερινού έλαβαν μέρος ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Επιφάνιος Οικονόμου καθώς και οι ιερείς του Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών, Αιδεσιμολογιώτατοι Πρωτοπρεσβύτεροι π. Θωμάς Συνοδινός, π. Δημήτριος Νίκου και π. Βασίλειος Χρυσόπουλος.

Την Ομοσπονδία Συλλόγων Ιεροψαλτών Ελλάδος (Ο.Μ.Σ.Ι.Ε.) εκπροσώπησαν, ο κ. Γεώργιος Νιούτσικος, κ. Φώτιος - Άγγελος Μάνταλος και τα νεοεκλεγέντα μέλη κ. Γεώργιος Καμαριάρης και κ. Γεώργιος Κωνσταντίνου.

Ανάμεσα στο πολυπληθές εκκλησίασμα, ξεχωριστή τιμή αποτέλεσε η παρουσία των Οφφικιαλίων του Οικουμενικού Θρόνου, του Άρχοντος Πρωτεκδίκου της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Χαράλαμπου Σιούφα και του Άρχοντος Πρωτομαΐστορος κ. Γεωργίου Δεμελή, καθώς και του Λαμπαδαρίου του Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών κ. Αλέξανδρου Κατσάρου, οι οποίοι παρέστησαν μαζί τιμώντας την εορτή.

Τα αναλόγια του Καθεδρικού Ναού πλαισιώθηκαν υποδειγματικά από δύο εξαιρετικά χορωδιακά σχήματα. Στο δεξιό αναλόγιο έψαλε η Χορωδία του Συνδέσμου Ιεροψαλτών Περιφέρειας Αττικής υπό τη διεύθυνση του Προέδρου του Συνδέσμου κ. Σπυρίδωνος Παυλάκη. Στο αριστερό αναλόγιο απέδωσε τους ύμνους η φιλοξενούμενη Χορωδία του Συνδέσμου Ιεροψαλτών Ι.Μ. Δημητριάδος «Όσιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης», υπό τη χοραρχία του κ. Δημητρίου Χατζηγεωργίου, Θεολόγου, Πρωτοψάλτου και Καθηγητή Βυζαντινής Μουσικής, παρουσία και του Προέδρου του Συνδέσμου Ιεροψαλτών Βόλου και νεοεκλεγέντος μέλους στο ΔΣ της ΟΜΣΙΕ κ. Ευσταθίου Γραμμένου.

Η ομιλία του π. Επιφανίου Οικονόμου

Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο Αρχιμ. Επιφάνιος Οικονόμου, Ιεροκήρυξ και Δ/ντής της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Προϊστάμενος του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Βόλου, με θέμα «ΟΣΙΟΣ ΡΩΜΑΝΟΣ Ο ΜΕΛΩΔΟΣ, ο ποιητής του Ουρανού και ο προστάτης των Ιεροψαλτών».

Εν πρώτοις, ο ομιλητής ευχαρίστησε τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο για την παρασχεθείσα άδεια να ομιλήσει στον Καθεδρικό Ναό των Αθηνών, καθώς, επίσης και τον Πρόεδρο του Συνδέσμου Ιεροψαλτών Αττικής κ. Σπυρίδωνα Παυλάκη για την τιμητική του πρόσκληση.

Ο π. Επιφάνιος χαρακτήρισε τον Όσιο Ρωμανό τον Μελωδό «κορυφαίο υμνογράφο της Εκκλησίας μας όλων των εποχών, ποιητή των Θείων μυστηρίων, που έκανε την ανθρώπινη φωνή όχημα δοξολογίας του Θεού…».

Αφού διεξήλθε ακροθιγώς τον βίο του τιμωμένου Αγίου, επικέντρωσε τον λόγο του στο σπουδαιότερο ποιητικό του δημιούργημα του Ρωμανού, το κοντάκιο, που το έκανε τέχνη υψηλή. Ο ομιλητής χαρακτήρισε τον Όσιο Ρωμανό ως «τον πλέον κατάλληλο για προστάτη των Ιεροψαλτών, γιατί έζησε την αγωνία του αναλογίου, γνώρισε την αμφισβήτηση, την απογοήτευση, την ανθρώπινη αδυναμία. Αλλά, γνώρισε και κάτι πολύ μεγαλύτερο: τη δύναμη της διακονίας… Η θέση του στο αναλόγιο είναι θέση ευθύνης. Ο ψάλτης παίρνει το κείμενο της Εκκλησίας και το μεταφέρει στη συνείδηση του λαού. Παίρνει τον λόγο και του δίνει φωνή. Παίρνει τη θεολογία και την κάνει προσευχή. Παίρνει το μέλος και το προσφέρει ως θυσία δοξολογίας. Γι' αυτό, ο καλός ψάλτης δεν αρκεί να έχει καλή φωνή. Πρέπει να έχει καλή καρδιά. Δεν αρκεί να γνωρίζει τους ήχους. Πρέπει να γνωρίζει και το ήθος της Εκκλησίας. Δεν αρκεί να γνωρίζει τα μουσικά σημεία. Πρέπει να γνωρίζει και το νόημα των λόγων. Δεν αρκεί να μπορεί να εκτελέσει ένα δύσκολο μέλος. Πρέπει να μπορεί να προσευχηθεί μέσα από αυτό…».

Ο π. Επιφάνιος παρέθεσε, στην συνέχεια, τα μηνύματα που στέλνει ο Όσιος Ρωμανός στους σύγχρονους Ιεροψάλτες, που πρωτίστως έγιναν βιώματα για τον ίδιο: την ταπείνωση, την μαθητεία, την μελέτη και, κυρίως, να προσφέρουν έναν ήχο διαφορετικό· έναν ήχο που δεν διεκδικεί την προσοχή, αλλά οδηγεί στη σιωπή· έναν ήχο που δεν κάνει τον άνθρωπο να θαυμάζει τον ψάλτη, αλλά να στρέφει την καρδιά του προς τον Θεό. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της εποχής μας. Να μη χάσουμε την παράδοση. Αλλά, ταυτόχρονα, να μην αφήσουμε την παράδοση να γίνει απλώς μία ανάμνηση του παρελθόντος…».

Τέλος, ευχήθηκε «ο Όσιος Ρωμανός να προστατεύει τους Ιεροψάλτες μας. Να ευλογεί τα αναλόγιά μας. Να φωτίζει τους δασκάλους. Να ενισχύει τους μαθητές. Να χαρίζει δύναμη στους παλαιούς και όραμα στους νέους. Να φυλάσσει την ιερή μας μουσική παράδοση από την αλλοίωση, αλλά και από την αδράνεια. Να μας διδάσκει να ψάλλουμε όχι για να ακουστούμε εμείς, αλλά για να ακουστεί μέσα από εμάς η φωνή της Εκκλησίας».

Η προσλαλιά του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ.κ. Ιγνατίου

Μετά τον πανηγυρικό λόγο, τον λόγο έλαβε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.κ. Ιγνάτιος. Στην εγκάρδια ομιλία του εξέφρασε τη βαθιά χαρά που κατακλύζει την καρδιά του ευρισκόμενος στον Καθεδρικό και Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών για αυτή τη σπουδαία σύναξη των ιεροψαλτών. Ο Σεβασμιώτατος επεσήμανε την ακράδαντη αγάπη του για τη βυζαντινή μουσική και την ιεροψαλτική κοινότητα, τονίζοντας πως διακονεί πολλά έτη στον Βόλο και ότι τα μέλη της χορωδίας είναι παιδιά του.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανύστακτη φροντίδα και μέριμνά του για την παρουσία νέων ανθρώπων στα αναλόγια της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος, υπογραμμίζοντας ότι η νέα γενιά αποτελεί το μέλλον της εκκλησιαστικής μας μουσικής παράδοσης. Παράλληλα, εξήρε και υπογράμμισε την υποδειγματική και καρποφόρα λειτουργία της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Μητροπόλεώς του, η οποία τελεί υπό τη διεύθυνση του κεντρικού ομιλητή της ημέρας, π. Επιφανίου Οικονόμου.

Η προσλαλιά του Προέδρου κ. Σπυρίδωνος Παυλάκη

Στη συνέχεια, τον λόγο έλαβε ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ιεροψαλτών Περιφέρειας Αττικής κ. Σπυρίδων Παυλάκης, ο οποίος απηύθυνε την εόρτια προσλαλιά του προς τους παριστάμενους, αναφέροντας:

«Με αισθήματα χαράς και συγκίνησης σας καλωσορίζω στη σημερινή γιορτή του συνδέσμου Ιεροψαλτών περιφέρειας Αττικής που πραγματοποιείται και πάλιν μετά από αδράνεια μερικών ετών του Συνδέσμου μας .Ο Άγιος Ρωμανός αποτελεί για όλους εμάς του Ιεροψάλτες διαχρονικό πρότυπο πίστης και Ιεροπρεπούς μουσικής Διακονίας.

Η φωνή του στο πέρασμα των αιώνων συνεχίζει να υμνεί τον Θεό και να μας υπενθυμίζει ότι η Βυζαντινή μουσική δεν είναι απλώς μια τέχνη αλλά προσευχή και διακονία.

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι είμαστε φορείς μιας τέχνης που πηγάζει κατευθείαν από την αρχαία Ελληνική Μουσική και ποίηση, και είναι συνέχεια αυτής, μπολιασμένη με τις αρχές, τις αξίες και το ήθος του Χριστιανισμού.

Αισθάνομαι βαθιά την ανάγκη να ευχαριστήσω τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. κ. Ιερώνυμο, τον σεπτό προκαθήμενο της Εκκλησίας της Ελλάδος πατέρα και ποιμενάρχη μας, για την διαρκή και ακατάπαυστη αγάπη του προς την ιεροψαλτική τάξη και την ουσιαστική βοήθειά του στην πραγματοποίηση της σημερινής εκδήλωσης.

Τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Χριστουπόλεως κ. Βαρνάβα σπλάχνο από τα σπλάχνα της Ιεροψαλτικής τάξης τον πάντα -όπως και σήμερα άλλωστε- αρωγό στο έργο του συνδέσμου μας.

Τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δημητριάδος και Αλμυρού κ.κ. Ιγνάτιο ο οποίος με πραγματικά πατρικό ενδιαφέρον για τους ψάλτες του, τους συνόδευσε μέχρις εδώ στη σημερινή γιορτινή μας σύναξη.

Ιδιαιτέρως τον πρωτοπρεσβύτερο π. Θωμά Συνοδινό που άνοιξε την αγκαλιά του και τον Καθεδρικό Ναό για τον σύλλογο μας και την υποδειγματική συνεργασία μας.

Θερμές ευχαριστίες επίσης στους χορηγούς μας: Τον κ. Δημήτριο Αλετρά από την αρτοποιία Αλετρά στον Άγιο Δημήτριο Αττικής, για την προσφορά των γλυκισμάτων. Τις εκδόσεις Σαΐτη και προσωπικά τον κ. Γιάννη Σαΐτη χορηγό του Συνδέσμου μας. Τον Ραδιοφωνικό σταθμό της εκκλησίας της Ελλάδος και τον γενικό διευθυντή του κ. Αλέξανδρο Κατσιάρα για την Ραδιοφωνική αναμετάδοση. Τον τηλεοπτικό σταθμό Πεμπτουσία TV για την τηλεοπτική αναμετάδοση και την κ. Μαρία Γιαχνάκη Γενική Διευθύντρια του Ινστιτούτου Άγιος Μάξιμος ο Γραικός.

Ευχαριστώ θερμά για την αμέριστη βοήθεια τον κ. Φώτη Μάνταλο από την Ομοσπονδία, τον αγαπημένο μου μαθητή για την ευγενική του χορηγία για τον στολισμό της ιεράς εικόνας του Αγίου μας καθώς για την άρτια οργάνωση της εκδήλωσης μας.

Ευχαριστώ τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου μας που εργάστηκαν και εκοπίασαν για την πραγματοποίηση της σημερινής μας γιορτής: Τον Αντιπρόεδρο Γιώργο Κοσσένα, τον Γενικό Γραμματέα Γιάννη Βαζούρα, τον Ταμία Αργύρη Σκοπελίτη, τον Έφορο Αντώνη Κακολύρη, τον Υπεύθυνο Δημοσίων Σχέσεων Κυριάκο Λίδα, τον Υπεύθυνο Ψηφιακών Μέσων Φίλιππο Αθηναίο και το Μέλος Ηλία Σερασκέρη.»

Μετά το πέρας της προσλαλιάς του, ο Πρόεδρος κ. Παυλάκης προσέφερε ως αναμνηστικό δώρο μια ιερή εικόνα του Αγίου στον Σύλλογο Βόλου, καθώς και μουσικά βιβλία του στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο, στον κεντρικό ομιλητή π. Επιφάνιο και στον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Χριστουπόλεως κ. Βαρνάβα που προεξήρχε της ακολουθίας.

Το μήνυμα του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Χριστουπόλεως κ.κ. Βαρνάβα

Στο τέλος της ακολουθίας, ο προεξάρχων Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Χριστουπόλεως κ.κ. Βαρνάβας, αφού μετέφερε τις πατρικές ευχές και την αγάπη του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου κ.κ. Ιερωνύμου, απηύθυνε έναν βαθύτατα πνευματικό λόγο. Ανέφερε χαρακτηριστικά: «Σήμερα η ψυχή μας, η καρδιά και ο νους μας πλημμύρισε με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και τη μοναδική μελωδία των δύο μας χορωδιών, που είναι οι εκφραστές της ψαλτικής μας παράδοσης».

Ο Θεοφιλέστατος υπογράμμισε με έμφαση πόσο κρίσιμη και σημαντική είναι η συστηματική σπουδή των ιερών κειμένων και των ύμνων από τους ιεροψάλτες, ενώ εξήρε το διαχρονικό μεγαλείο της βυζαντινής μουσικής ως ζωντανής λατρευτικής και πολιτιστικής παρακαταθήκης.

Μουσικός Επίλογος

Μετά τις ομιλίες, μέσα σε ένα κλίμα μοναδικής συγκίνησης και πανηγυρικού παλμού, οι δύο χορωδίες (Αττικής και Βόλου) έψαλαν από κοινού τον Ύμνο των Ψαλτών, καθώς και τη φήμη του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμου, κλείνοντας με τον πιο μεγαλοπρεπή μουσικό τρόπο αυτή την ιστορική και ευλογημένη σύναξη.

Ακολούθησε η διανομή του άρτου, γλυκισμάτων και αναμνηστικής εικόνας σε όλους τους πιστούς.